Tiền nhà nước 'nuốt' được cứ 'ăn'

Xưởng bảo dưỡng sửa chữa xe của Transerco tại Xí nghiệp xe điện Hà Nội.

Đã có nhiều bài phản ánh tình trạng rút ruột tiền nhà nước thông qua chính sách trợ giá cước tại Tổng công ty Vận tải Hà Nội (Transerco). Tuy nhiên, Tổng công ty này còn khai tăng cự ly các tuyến xe buýt để tăng hưởng trợ cấp. Hoạt động liên doanh, hạch toán tài chính của Transerco có nhiều biểu hiện gian lận, đáng ngờ.

Tổng công ty Vận tải Hà Nội là doanh nghiệp nhà nước hoạt động theo mô hình công ty mẹ con với 9 công ty con. Tuy nhiên, mới đây, cơ quan chức năng đã phát hiện hàng loạt sai phạm về tài chính tại Transerco.

Năm 2004, Transerco lỗ 4,8 tỷ đồng. Năm 2005, Transerco có tổng tài sản lên tới hơn 1.700 tỷ đồng này chỉ báo cáo lãi 6,3 tỷ đồng. Cơ quan chức năng cho rằng Transerco đã cố tình làm giảm lãi hơn 2 tỷ đồng. Tuy nhiên, kết quả kiểm toán cho thấy thực tế, đơn vị này sẽ lỗ nặng hơn năm 2004 nếu tính đủ các khoản thuế, trách nhiệm nộp ngân sách.

Đây là kết quả trái ngược với lợi thế về tài sản, sự giúp đỡ của UBND thành phố Hà Nội về mặt bằng kinh doanh, địa điểm và giá thuê đất cùng các khoản trợ cước khổng lồ.

Thế nhưng, Transerco đã đáp lại sự ưu ái của nhà nước bằng các phi vụ làm ăn mờ ám, thiếu hiệu quả. Chẳng hạn, Công ty cổ phần xây dựng giao thông đô thị cho thuê khách sạn số 2 Phùng Hưng có diện tích 800m2 với giá 5.000 USD/tháng. Trong khi đó, giá cho thuê thấp nhất tại Hà Nội vào cùng thời điểm là 10 USD/tháng/m2. Điều này đồng nghĩa với việc công ty đã làm cho nhà nước thiệt hại ít nhất 36.000 USD/năm.

Công ty vận tải đường biển được nhà nước cho thuê 3.936m2 đất ở phố Ngọc Khánh trong 35 năm, tương đương 1,8 triệu USD. Năm 2005, công ty đã góp giá trị quyền sử dụng đất nói trên vào liên doanh với Tập đoàn Sam Sung, Hàn Quốc để lập Công ty TNHH Giảng Võ.

Thế nhưng, đến nay, công ty vẫn chưa làm thủ tục nhận nợ với nhà nước (thông qua giá trị quyền sử dụng đất góp vào liên doanh). Trong khi đó, đến cuối năm 2005, liên doanh này đã lỗ 116 tỷ đồng, gấp gần 4 lần giá thuê đất.

Tương tự, Công ty Quản lý bến xe Hà Nội được thuê 5.058 m2 đất trong 40 năm với tổng tiền thuê là 2,7 triệu USD. Năm 1994, công ty góp quyền sử dụng đất trên vào liên doanh với Công ty EDCL (Nhật Bản). Đến năm 2005, công ty mới làm thủ tục nhận nợ với nhà nước và hạch toán vốn góp vào liên doanh chỉ 2,4 triệu USD, giảm 340.000 USD (trong khi giá thuê đất ở Hà Nội tăng đến chóng mặt). Đến nay, lỗ lũy kế của liên doanh đã lên tới gần 400 tỷ đồng.

Trong khi quá dễ dãi, ưu ái với liên doanh nước ngoài thì lãnh đạo Transerco liên tục kêu khó, đề nghị UBND thành phố tăng trợ cước, trợ giá. Chẳng hạn, năm 2002, UBND thành phố Hà Nội trợ giá cước xe buýt cho doanh nghiệp này gần 54,5 tỷ đồng thì những năm sau liên tục tăng và đạt 101,4 tỷ đồng vào năm 2005.

Thế nhưng, với tâm lý “xin là được”, Transerco đã hạch toán doanh thu trợ giá lên 128,4 tỷ đồng, vượt 27 tỷ đồng so với quyết định trợ giá. Chưa hết, qua kiểm tra, cơ quan kiểm toán phát hiện Tổng công ty Vận tải Hà Nội đã khai tăng cự ly vận chuyển ở 2 tuyến xe buýt so với thực tế. Việc làm này đã khiến mỗi năm, thành phố chi thêm cho Transerco 1,5 tỷ đồng tiền trợ giá cước.

Còn Công ty Xăng dầu chất đốt Hà Nội thì moi tiền nhà nước để tư lợi bằng cách: thay vì tự cung cấp xăng dầu, năm 2005, công ty đã ký hợp đồng giao Công ty TNHH Vạn Thắng cung cấp hơn 10 triệu lít dầu cho các xí nghiệp xe buýt trực thuộc Transerco. Bằng cách này, công ty đã moi thêm được 1,5 tỷ đồng/năm của nhà nước. Chưa dừng ở đó, kiểm toán phát hiện Transerco còn giấu không nộp ngân sách khoản tiền 11,3 tỷ đồng.

Trung tướng Nguyễn Việt Thành, Phó Văn phòng ban chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, cho biết, cơ quan này đã chuyển hàng loạt đơn thư của các tài xế tố cáo lãnh đạo Transerco tham nhũng thông qua các phi vụ làm ăn mờ ám sang Cơ quan điều tra. Theo ông, có dấu hiệu của hành vi tham ô quy mô lớn ở Tổng công ty này. Hiện cơ quan điều tra “chờ” thanh tra Hà Nội kết thúc thanh tra Transerco để vào cuộc. 

(Theo Sài Gòn Giải Phóng)