Tỷ phú không tiền

Có tin NSND Trần Hiếu tổ chức một đêm nhạc mang tên "Trần gia nhã nhạc" mừng sinh nhật ông em Trần Tiến tròn 60 xuân, những người yêu mến nhạc sĩ này khấp khởi mừng. Điện thoại hỏi Trần Tiến, anh phân bua: "Không có đêm nhạc nào đâu, anh Trần Hiếu yêu mình nên mơ ước thế, chứ anh Hiếu làm gì có tiền mà tổ chức liveshow".

Nhạc sĩ Trần Tiến vừa dọn về nhà mới trong khu căn hộ cao cấp đẹp như một giấc mơ ở quận 5, TP HCM hơn nửa năm nay. Trước đó, anh ở căn nhà cũ trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, cũng chung cư nhưng là nhà thuê. Thì ra "ông" nhạc sĩ bụi bặm lâu nay vẫn chưa có nhà riêng.

Trong ngôi nhà mới, có cả hồ bơi, Trần Tiến lim dim đôi mắt "du ca" cùng bè bạn tới lui rồi cảm thán: "Tớ là tỷ phú không tiền". Không tiền nhưng vẫn phải trả nợ, vừa nợ ngân hàng, vừa nợ tình người (phần nợ này nặng lắm!) vì anh bảo: "Đời tớ 50% là tổ tiên cho, 30% là trời cho, phần còn lại tự làm". Nợ nhiều nên thời gian này anh phải ngồi nhà lo trả nợ, đó là thứ nợ nhân sinh ám ảnh một đời.

Nhạc sĩ Trần Tiến trả nợ đời bằng cách nào? Anh khoe một CD mới phát hành mang tên Có một thời như thế. Gọi là CD mới nhưng thật ra vẫn là những giai điệu quen thuộc đã ăn sâu vào ký ức nhiều người. Đây là CD kỷ niệm 40 năm Trần Tiến sáng tác kể từ ca khúc đầu tay Thanh niên ra tiền tuyến (1966) và Cô gái Sầm Nưa sáng tác cùng năm.

Hầu hết các ca khúc trong CD này đều viết về người lính với mong ước của tác giả trả nợ đồng đội và những người đã hy sinh vì đất nước. Có hai điểm mới trong CD, đó là ca khúc Tôi cô đơn như một ngọn cờ được anh sáng tác gần đây và lời dẫn do anh viết gắn kết các bài hát lại với nhau tạo nên một thể thống nhất.

Nghe những lời dẫn được đọc bởi chất giọng khàn khàn của Trần Tiến, bỗng nhiên thấy ca khúc của anh ý nghĩa hơn khi nhớ về "một thời như thế". CD này cũng chỉ là bước khởi đầu trong "kế hoạch trả nợ" nhân tình dài hạn của anh.

Nói đến Trần Tiến, không thể quên thời anh lập nhóm Du ca đồng nội lưu diễn trên khắp mọi miền Tổ quốc. Trước năm 2000, anh dự định làm một cuộc "du ca thế kỷ" với hai bậc đàn anh Phạm Duy và Trịnh Công Sơn qua các nước châu Âu. Khi công việc tiền trạm đã hoàn thành thì nhạc sĩ Phạm Duy ngã bệnh phải mổ tim, sau đó nhạc sĩ Trịnh Công Sơn giã từ cõi tạm (2001).

Đến bây giờ Trần Tiến vẫn còn tiếc nuối. Nhưng với công chúng mến yêu anh, anh vẫn đang du ca trên khắp nẻo quê hương với các sáng tác đi vào lòng người như Vết chân tròn trên cát, Tạm biệt chim én, Chiếc vòng cầu hôn, Thành phố trẻ, Giai điệu Tổ quốc...

Công chúng yêu nhạc nhiều người biết đến ca khúc Ra ngõ mà yêu do Trần Thu Hà thể hiện, đó là một trong 46 đoản khúc Ra ngõ cuối thế kỷ của Trần Tiến. Ra ngõ cuối thế kỷ trình bày suy tư kẻ sĩ trước cuộc sống được cất lên thành lời ca "buồn thì vẫn buồn í a cười thì vẫn cười" như một lẽ tất nhiên.

Ứng xử với cuộc đời, nhạc sĩ Trần Tiến đã biểu đạt qua sáng tác của mình và "của để dành" của anh vẫn còn hàng trăm ca khúc chỉ hát với bạn bè chơi. Trong mắt các con anh, bố Trần Việt Tiến (tên đầy đủ của Trần Tiến) luôn là thần tượng. Bố Tiến thành thần tượng của các con không chỉ vì bố là người được công chúng yêu quý. Nhạc sĩ Trần Tiến quan niệm: "Dù là ai, làm gì ngoài đường không cần biết nhưng trước các con thì anh phải là người cha thật sự mẫu mực"”.

Để đối thoại được cùng con mình, nhạc sĩ Trần Tiến phải mày mò học suy nghĩ của thế hệ trẻ cùng các phương tiện kỹ thuật hiện đại. Anh khoe mình tự học vi tính để có thể hòa âm, phối khí như các nhạc sĩ trẻ. Nhắc đến chuyện nhạc trẻ bây giờ lạm dụng kỹ thuật quá đáng, tưởng rằng Trần Tiến cũng sẽ lên án, nào ngờ anh có cái nhìn phóng khoáng hơn: "Tôi như con ve sầu đã hát ca hết mùa hè của mình rồi, thời này là của bạn trẻ, họ có cách làm hợp với thời của họ. Nhưng tôi nghĩ kỹ thuật cao đến mấy cũng phải có tâm hồn, kỹ thuật chỉ là phương tiện".

Nghề nghiệp có vẻ đối lập với tính nghệ sĩ của chồng, cô giáo Trần Thị Bích Ngà âm thầm một tay vun vén áo cơm khi ông chồng đang "hoạt ngôn" với bè bạn và lim dim đôi mắt dẫn dắt hồn người vào cõi Trần Tiến. Anh bảo mình có đủ, biết đủ là hạnh phúc. Trần Tiến sinh năm Đinh Hợi - 1947, làm cuộc tổng kết cũng không phải là quá sớm, một đời anh sống để yêu thương.

(Theo Người Lao Động)