Hậu đi gặt

Từ lâu cái tên "Việt Nam" đã được hiểu như một cái nôi của nền văn minh lúa nước. Cuộc sống của những người nông dân (chiếm đại bộ phận dân số, trước kia khoảng 70%) gắn liền với hình ảnh "con trâu đi trước, cái cầy theo sau".

DHNG

Nhưng trải qua những biến động và nhiều bước phát triển chóng mặt, công sức lao động của họ đã được giải phóng đáng kể. Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đang len lỏi đến từng thửa ruộng, giúp cho người nông dân có cuộc sống mới, đỡ vất vả hơn, cơm không những đủ ăn mà còn dư thừa để xuất khẩu gạo. Nhưng đó cũng chỉ là một phần của câu chuyện...

Để có được hạt gạo cho vào nồi cơm, phải qua rất nhiều công đoạn, nhiều tháng trời. Đầu tiên, tất nhiên là gieo mạ, rồi cấy lúa. Đến mùa lúa chín, trải vàng trên thửa ruộng, trải hương thơm vào không gian, người nông dân ra đồng để gặt lúa về.

Tại các trang trại lớn, ruộng rất rộng, máy móc thao tác dễ dàng, còn ở các cánh đồng nhỏ quê tôi, người ta phải gặt lúa thủ công bằng liềm, rất may, công đoạn sau (đập lúa/suốt lúa) đã có máy móc phụ trách.

Sau khi đã thu được thóc, từ nghìn xưa, ông cha ta đã biết phơi cho hạt thóc thật khô để giữ được lâu. Sau đó, họ cho vào cối, giã cho bay vỏ trấu, rồi sàng sẩy để có được hạt gạo trắng bông. 

Ngày nay, nhờ có máy móc, việc xát gạo đã nhanh hơn, hiện đại hơn. Chẳng hạn như ở làng tôi, chỉ trên 1 ngõ đã có 2 nhà chuyên chạy máy xát gạo.

Nhìn từ ngoài vào thì một nhà xát gạo tổng thể như sau:

Các nhà để xát gạo bao giờ cũng có hai phần: một kho rộng để hai máy và một buồng nhỏ, buồng nhỏ để làm gì thì phần dưới các bạn sẽ biết.

Hai chiếc máy đó đây:

Trong đó, một máy có tác dụng xát vỏ trấu

Còn một máy sẽ xát nốt những mảnh vỏ trấu còn xót lại, và xát phần cám, để cho ra gạo

Dĩ nhiên, trước hết, thóc được đổ vào máy 1

Đây là thành phẩm từ máy 1 (chú ý: có thế thấy vẫn còn xót các mảnh vỏ trấu nhỏ bám vào gạo

Thành phẩm này được cho sang máy 2

Đây là những gì mà chiếc máy này sẽ cho ta: Gạo - ngọc thực!

Ngoài ra, còn một thành phẩm rất quan trọng từ máy này, đó là cám. Thường thì người đi xát gạo sẽ bán lại cám cho chủ máy, sau đó, cám này được bán cho người chăn gà, chăn lợn...

Sau khi quét xong cám, trông cũng gọn ghẽ sạch sẽ đấy nhỉ 

Có thể một số người sẽ thắc mắc: Thế trấu thì bay hơi đi đâu rồi? Câu trả lời sẽ có khi ta quay lại với máy 1 và cái cấu trúc tổng thể của nhà xát gạo.

Máy 1 có một đường ống (đơn giản là may bằng vải, đường kính khoảng 50 - 60 cm) thông sang một phòng nhỏ nhỏ. Khi trấu được sát ra từ thóc, sẽ có quạt thổi trấu vào phòng này. (Vừa gọn, vừa đỡ bụi, đỡ ảnh hưởng môi trường). Sau một ngày chạy máy, người ta chỉ việc mở cửa phòng và lấy trấu ra, a lê hấp!

Đại khái các công đoạn là vậy, các bạn muốn tìm hiểu thêm có thể đến thăm quê tôi: xóm Vũ, thôn Văn Giáp, Thường Tín.

Đấy, xong xuôi rồi, trấu, gạo chất đầy nhà

Còn đây là kết quả có được sau khi tôi mang xát... 4 thúng gạo! 

Vâng, trên đây là một phần đáp án của bài toàn "cơm áo gạo tiền" đã nêu trong blog "đi gặt". Một đáp án được đánh đổi bằng mồ hôi, công sức, những ngày lao động hai sương một nắng của người nông dân. Mong sao mọi người mỗi khi và miếng cơm vào miệng có thể giành đôi chút lương tri để nghĩ về công sức của những người đã làm ra hạt gạo, để... ăn cho gọn, nhai cho kỹ, nếu bị rơi hạt cơm nào thì nhớ nhặt lên ăn (như cụ Hồ khi xưa) nhé! Ngọc thực đấy các bạn ạ! 

Sau đây là một câu đố ngoài lề. Hãy nhìn vào bức hình dưới đây và đố các bạn:

Vài nét về blogger:

"Beauty truly is in the eyes of the beholder" - DHNG, Simple. Extremely simple!!! Bài đã đăng: Đi gặt, Động đất qua mắt blogger, Mưa, Lẩu cá sấu.